Dijital Pazarlama

Popup'lar SEO'ya zarar verir mi? Google ne diyor, 2026 verisi ne gösteriyor

Popup'lar SEO'ya zarar verir mi? Varsayılan olarak hayır. Google'ın güncel yönergesi, içeriği gizleyen müdahaleci interstitial'ların ve diyalogların "arama performansının düşük olmasına yol açabileceğini" söylüyor, küçük banner'ları öneriyor ve çerez ve yaş kontrolü gibi yasal olarak zorunlu olanları muaf tutuyor. Doğru zamanlama, doğru boyut ve görünür bir kapatma düğmesiyle kurulan bir SEO popup'ı, sıralama cezası tetiklemeden dönüşümleri artırabilir.

Yapay zekâ özetigenel özet

Popup'lar varsayılan olarak SEO'ya zarar vermez. Google'ın güncel yönergesi (10 Aralık 2025'te güncellendi), içeriği gizleyen müdahaleci interstitial'ların ve diyalogların arama performansının düşük olmasına yol açabileceğini söylüyor, küçük banner'ları öneriyor ve yasal olarak zorunlu bildirimleri muaf tutuyor; Ocak 2017'deki mobil sinyal daha eski ve yalnızca mobile yönelik kural, iki sayfa da güvenli bir gecikme ya da ekran boyutu vermiyor. Popupsmart'ın 2026 kıyaslaması işin bedelini ekliyor: blog sayfalarındaki popup'lar gösterimlerinin %0,23'ünü dönüştürüyor, organik aramadan gelen ziyaretçiler popup'larda %0,74 dönüşüyor (medyan kampanya); köşe ve slide-in kutuları %0,49, ortadaki modal popup'lar %0,88 dönüştürüyor.

PaylaşFacebookXLinkedInPinterest

Makale bilgileri

tarafından yazıldı.
Emre Elbeyoglu
tarafından incelendi.
Mert Özeren
Yayınlandı
9 Mayıs 2023
Güncellendi
30 Eylül 2026
Bölümler
10
Kaynaklar
5 kaynak

21 dk okuma

Editöryal standartlarımızHer yazıyı nasıl araştırır, kaynaklandırır ve güncelleriz.
Bilgi
Rakamlarla: Popupsmart'ın 2026 popup kıyaslamasında (Ocak 2024 - Eylül 2026) blog sayfalarındaki popup'lar gösterimlerinin %0,23'ünü dönüştürüyor; ana sayfada bu oran %1,07, sepet ve ödeme sayfalarında %4,57 (medyan kampanya). Bir blog yazısının sıralamalarını riske atan popup, bu üç rakamın en küçüğünün peşinde.

"Popup'lar SEO için zararlı mı?" "Google'ın popup gösterimiyle ilgili kuralları neler?" İkisini de bu rehberde cevaplıyorum.

Önce hangi popup türlerinin SEO çalışmalarınızı olumsuz etkilediğine, hangilerinin Google'ın yönergeleri içinde kalıp ziyaretçilerinizi müşteriye dönüştürebildiğine bakacağız. Ardından popup'ları mevcut SEO emeğinize zarar vermeden nasıl kullanacağınızı göreceksiniz.

Popup'lar doğru hedeflendiğinde dönüşüm kazanmakta etkilidir. Sitenize yeni gelen bir ziyaretçinin dikkatini çekmek zordur; net bir eylem çağrısı ve iyi bir tasarımla kurulmuş bir popup tam bu işi görür.

Ekranı kaplayan popup'lar daha yüksek etkileşim sağlasa da sitenin genel kullanıcı deneyimini bozabilir ve rahatsız edici bulunabilir. Bu yüzden popup'ın ne zaman ve hangi biçimde göründüğü önemli.

10 Ocak 2017'den bu yana Google, "intrusive interstitial" (müdahaleci interstitial, yani içeriğin önüne geçen ara ekran) içeren web sitelerini cezalandırıyor. Yani sitenizdeki bir popup ya da herhangi bir ikincil içerik, ziyaretçinin görmeye geldiği içeriği gizliyorsa Google sıralamalarınızı olumsuz etkileyebilir. Teklifin ürünlerinizle ya da markanızla ilgili olup olmaması bunu belirlemez.

Google'ın 2016 duyurusunun ifadesiyle, mobil arama sonuçlarından geçişte içeriğine kolayca erişilemeyen sayfalar "o kadar üst sıralarda yer almayabilir". Google bu yazıyı artık güncelliğini yitirmiş olabilecek bir yazı olarak işaretliyor. Müdahaleci interstitial'lar ve diyaloglar hakkındaki güncel sayfası (son güncelleme 10 Aralık 2025, 30 Eylül 2026'da okundu) mobilden hiç söz etmiyor. Google'ın bu sayfaları İngilizce; bu yazıda tırnak içinde verdiğimiz Google ifadeleri, Google'ın İngilizce metninden bizim çevirimizdir.

Popup'lar SEO sıralamalarını nasıl etkiler?

SEO popup'ı, Google'ın interstitial yönergelerine uyarken ziyaretçileri dönüştürmek için tasarlanmış bir web sitesi katmanıdır (overlay). Kullanıcı etkileşiminden sonra (kaydırma, zaman gecikmesi veya çıkış niyeti) yüklenir, sayfayı aşağı itmek yerine sayfanın üzerinde durur, mobilde içeriği okunabilir bırakır ve sıralama cezası tetiklememek için görünür bir kapatma düğmesi içerir.

Popup'lar SEO'yu iki doğrudan mekanizmayla etkiler: Google'ın interstitial cezası ve Core Web Vitals değerlerinin bozulması. Google, müdahaleci interstitial'ların içeriğinizi arama motorlarının anlamasını zorlaştırdığını ve Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerince kullanıldığını söylüyor. İkisini de popup kullanmanın kendisi değil, kötü popup uygulaması tetikler.

Google, müdahaleci interstitial sinyalini Ocak 2017'de, özellikle arama sonuçlarından gelen kullanıcının içeriğe erişimini engelleyen mobil popup'ları hedef alarak devreye aldı. Ceza, bir popup ana içeriği kapattığında uygulanır ve bu yalnızca sayfaya gelişte olmaz: 2016 duyurusu, ana içeriği "kullanıcı arama sonuçlarından bir sayfaya gittikten hemen sonra ya da sayfaya göz atarken" kapatan bir popup'ı listeler. TDMP'nin araştırmasına göre, özellikle kullanıcı deneyimini ölçmek için getirilen Core Web Vitals, popup'lardan önemli ölçüde etkilenebilir (TDMP, müşterilerinin Core Web Vitals değerlerini her çeyrekte kontrol eden bir Birleşik Krallık ajansıdır).

SEO etkisinin dağılımı şöyle; eşikler Google'ın Core Web Vitals belgelerinden:

1. Cumulative Layout Shift (CLS): Sayfa içeriğini aşağı iten ya da yüklenirken öğelerin yerini kaydıran bir popup, CLS puanınızı doğrudan artırır. Sayfanın üzerine yerleşen bir overlay bunu yapmaz: web.dev'in CLS rehberi, bir düzen kaymasını yalnızca mevcut öğeler başlangıç konumlarını değiştirdiğinde sayar. Google'ın eşiği 0,1 veya altıdır. Kötü zamanlanmış bir popup bu değeri 0,25'in üzerine çıkarıp sizi "kötü" kategorisine düşürebilir. Bir dokunma, tıklama veya tuşa basmadan sonraki 500 milisaniye içindeki kaymalar sayılmaz, ancak kaydırma bir girdi kabul edilmez; bu yüzden kaydırma sırasında beliren ve makaleyi aşağı iten bir çubuk kayma olarak sayılır.

2. Largest Contentful Paint (LCP): Sayfa çizilirken yüklenen ağır popup script'leri ve görselleri LCP'nizi geciktirir; LCP 2,5 saniye içinde gerçekleşmelidir. Popup'ınız ana içerik çizilmeden önce JavaScript yüklüyorsa yükleme sürenizi uzatıyorsunuz demektir. Sayfa yüklenirken görüntülenen ve hero görselinizden büyük olan bir popup, LCP öğesinin kendisi bile olabilir. Ziyaretçi dokunduğunda, kaydırdığında ya da bir tuşa bastığında tarayıcı yeni LCP adayı seçmeyi bırakır; bu yüzden daha sonra açılan bir popup LCP öğesi olamaz.

3. Interaction to Next Paint (INP): INP, sayfanın tıklamalara, dokunmalara ve tuşa basmalara ne kadar hızlı yanıt verdiğini ölçer ve web.dev'in INP rehberi kaydırmanın sayılmadığını söyler. İyi değer 200 milisaniye veya altıdır. Ana iş parçacığını meşgul eden bir popup script'i, kendi kapatma düğmesine dokunmak dahil her dokunmayı yavaşlatır. Google, INP'yi First Input Delay'in yerini alarak Core Web Vital olduğu 12 Mart 2024'ten bu yana sıralama faktörü olarak kullanıyor.

Uyarı
Dikkat: Ziyaretçi kaydırdıktan sonra kayarak gelen ve makaleyi aşağı iten bir üst çubuk. Google banner'ları önerir, ama web.dev'in bu tür banner'lar için tavsiyesi, alanı önceden ayırmak ya da onları "içeriğin üzerine bindirerek" sayfa akışının dışında tutmaktır. Kaydırma sırasında sayfaya eklenirse kayma CLS'ye sayılır.

Bunların çoğu sizin kontrolünüzde. Sayfanın üzerinde duran, script'ini içerikten sonra yükleyen ve içeriği okunabilir bırakan bir popup üç sorundan da kaçınır. Aynı tercihler, ziyaretçileri en başta rahatsız eden popup UX hatalarından da uzak tutar.

Dönüşüm tarafında rakamlar şöyle. E-posta adresi veya telefon numarası isteyen 3.034 Popupsmart popup'ında (Ocak 2024 - Eylül 2026, her biri en az 1.000 gösterim ve 14 aktif günle), medyan popup gösterimlerinin %0,83'ünü potansiyel müşteriye dönüştürüyor; en iyi %25 %1,96'ya, en iyi %10 %3,87'ye ulaşıyor.

Mesele, popup'ları arama görünürlüğünüze zarar vermeden kullanmak.

Google'ın popup gösterme gereksinimleri nelerdir?

Google popup'ları yasaklamaz. Arama sonuçlarından tıklayıp gelen kullanıcının mobil cihazlarda içeriğe erişimini engelleyen belirli popup davranışlarını cezalandırır: 2017 sinyali budur ve duyurusu interstitial cezasını tetikleyen üç kalıp tanımlar. Google'ın güncel sayfası müdahaleci interstitial'ları ve diyalogları, "kullanıcıların içeriği görmesini genellikle tanıtım amacıyla engelleyen" sayfa öğeleri olarak tanımlar ve bunların "Google'ın ve diğer arama motorlarının içeriğinizi anlamasını zorlaştırdığı, bunun da arama performansının düşük olmasına yol açabileceği" uyarısını yapar. Google'ın terminolojisinde interstitial sayfanın tamamını, diyalog bir kısmını kaplar; banner ise "ekranın yalnızca küçük bir bölümünü" kaplar.

Dynamic Yield'ın popup SEO rehberine göre içeriği aşağı kaydıran, içerikten önce kapatılmayı gerektiren veya ana içeriği kapatan popup'lardan kaçınmalısınız. Dynamic Yield ayrıca organik arama açılış sayfalarında ve ilk sayfa görüntülemelerinde popup göstermemeyi, interstitial'ları ekranın %15'iyle sınırlamayı öneriyor. Bunlar Google'ın değil, şirketin kendi kuralları; temkinli bir varsayılan.

Google neyi cezalandırır

Google "ceza" kelimesini kullanmaz. 2016 duyurusu, etkilenen sayfaların "o kadar üst sıralarda yer almayabileceğini" söyler ve sinyali sıralamada kullanılan "yüzlerce sinyalden yalnızca biri" olarak tanımlar; bu rehberde "ceza", bu sıralama etkisinin kısaltmasıdır. İki sayfanın işaretlediği her şey:

  • Sayfanın tamamını kaplayan interstitial'lar: "Sayfanın tamamını interstitial'larla kapatmayın", yasal olarak zorunlu olmadıkça (güncel yönerge; bunu mobille sınırlamıyor).
  • Onay veya kayıt sayfasına yönlendirmeler: "Kullanıcıyı onayı veya girdisi için ayrı bir sayfaya yönlendirmeyin" (güncel yönerge).
  • Ana içeriği kapatan popup'lar: Ziyaretçi aramadan geldikten hemen sonra ya da okurken ana içeriği kapatan her popup (2016, mobil).
  • İçerikten önce gelen bağımsız interstitial'lar: Ana içerik görünür olmadan önce bir katmanın kapatılmasını gerektiren sayfalar (2016, mobil).
  • Sayfa içeriğini taklit eden, ekranın üst kısmındaki popup'lar: Ekranın ilk görünen kısmının bağımsız bir interstitial gibi göründüğü ve asıl içeriğin aşağıya itildiği düzenler (2016, mobil).

Google neye izin verir

  • Yasal yükümlülük popup'ları: Çerez onayı banner'ları, yaş doğrulama kapıları ve GDPR bildirimleri cezadan muaftır. 2016 duyurusu "yasal bir yükümlülüğe yanıt olarak görünen interstitial'ları" listeler; güncel sayfa da bir casinonun yaş kapısı gibi zorunlu interstitial'ları muaf tutar, ancak bunları ayrı bir sayfaya yönlendirmek yerine içeriğin üzerine bindirmenizi ister.
  • Kapılı içerik için giriş diyalogları: İndekslenemeyen ücretli içerik interstitial sinyalini tetiklemez; e-posta gibi diğer özel içeriklerdeki giriş diyalogları da tetiklemez (2016).
  • Makul ekran alanı kullanan küçük banner'lar: "Makul miktarda ekran alanı kullanan ve kolayca kapatılabilen" banner'lar (2016) ya da güncel ifadeyle ekranın küçük bir bölümünü kaplayan banner'lar. Google bir yüzde vermez.
Not
Hızlı İçgörü: Google size e-posta toplamayı bırakmanızı söylemiyor. Güncel yönergesi, küçük banner'ları "bülten kayıt istemleri gibi başka bildirim türleri için" de kullanmayı öneriyor. Küçük bir kayıt popup'ı, Google'ın tarif ettiği biçimin ta kendisi.

Ceza, 2017'deki haliyle özellikle organik aramadan gelen mobil deneyimi hedef alıyor, ama Google'ın güncel sayfası ne bir cihaz ne de bir trafik kaynağı adı veriyor. Etkileşimi beklemek de bir popup'ı temize çıkarmaz, çünkü 2016 listesi içeriği ziyaretçi "sayfaya göz atarken" kapatan popup'ları da kapsar. Riski değiştiren şey, popup'ınızın içeriğin ne kadarını gizlediğidir.

Google'ın mobilde cezalandırdığı üç müdahaleci interstitial popup örneği (yeniden çizim)

Google'ın mobil cezasını tetikleyen müdahaleci interstitial örnekleri (2016 duyurusundan yeniden çizildi)

Google'ın hiç belirtmediği şeyler: gecikme, kaydırma derinliği, ekran boyutu

İki Google sayfası da saniye cinsinden güvenli bir gecikme, bir kaydırma derinliği ya da azami popup boyutu vermiyor. Başka yerlerde okuyacağınız "10 saniye", "görüntü alanının %30'u" ve "ekranın %15'i" kuralları, bu rehberin önceki İngilizce sürümleri de dahil, uygulayıcıların ve sağlayıcıların pratik kurallarıdır. Google'ın sayfa deneyimi belgeleri (22 Eylül 2026'da güncellendi) hâlâ "Sayfalarınız müdahaleci interstitial'lar kullanmaktan kaçınıyor mu?" diye soruyor, "Tek bir sinyal yoktur" diyor ve Core Web Vitals dışındaki sayfa deneyimi unsurlarının "web sitenizin arama sonuçlarında daha üst sıralarda yer almasına doğrudan yardımcı olmadığını" ekliyor.

Dikkat
Sık Yapılan Hata: Gecikmeyi bir geçiş izni saymak. 10 saniyelik bir zamanlayıcı, tam ekran bir popup'ı kabul edilebilir kılmaz: Google'ın 2016 listesi ziyaretçi okurken gösterilen popup'ları kapsar, güncel sayfası da sayfanın tamamını hiçbir şekilde kapatmamanızı söyler.

Benim yorumum: boyut ve yerleşim, zamanlamadan daha belirleyici. Popup açıkken içerik okunabilir kalıyorsa iki Google sayfasının da doğru tarafındasınız. Kalmıyorsa hiçbir gecikme bunu düzeltmez.

2026 popup verimiz Google dostu popup'lar hakkında ne söylüyor?

Google'ın sayfaları neden kaçınmanız gerektiğini söyler. Önerilmeyen popup'ların çalıştırmaya değip değmediğini söyleyemezler; 2026 kıyaslamamız söyleyebilir. Önce bir sınır: kıyaslama sıralamaları değil, gösterim başına popup dönüşümünü ölçer, bu yüzden buradaki rakamların hiçbiri bir SEO etkisi göstermez.

Soru 2026 kıyaslaması ne gösteriyor Dayanak
Popup'lar nerede dönüştürüyor? Blog sayfaları gösterimlerin %0,23'ü, ana sayfa %1,07, sepet ve ödeme sayfaları %4,57 Medyan kampanya
Trafik kaynağı önemli mi? Organik aramadan gelen ziyaretçiler popup'larda %0,74 dönüşüyor; e-posta veya SMS kampanyasından gelenlerde bu oran %1,81 Medyan kampanya
Daha küçük bir biçim neye mal oluyor? Ortadaki modal popup'lar %0,88 dönüştürüyor, köşe/kaydırmalı kutularda bu oran %0,49 Medyan kampanya
Hangi ekran? Popup gösterimlerinin %63'ü mobilde gerçekleşiyor; mobilde medyan popup %1,02 dönüştürüyor, masaüstünde bu oran %0,57 (mobil ve masaüstü popup davranışı) Tüm gösterimler; medyan kampanya
Ziyaretçiler ne sıklıkla kapatıyor? Popup gösterimlerinin %40,5'i ziyaretçinin popup'ı kapatmasıyla bitiyor; popup'ı kapatan ziyaretçilerin %71'i bunu popup göründükten sonraki 5 saniye içinde yapıyor Tüm gösterimler toplu, Şubat 2025 – Eylül 2026 (kapatma takibinin başladığı tarihten beri); popup'ı kapatan ziyaretçiler
Potansiyel müşteriler ne kadar hızlı geliyor? Popup potansiyel müşterilerinin %61'i, popup göründükten sonraki 30 saniye içinde gönderiliyor Popup potansiyel müşterileri

Yöntem: Popupsmart platform verisi, Ocak 2024 - Eylül 2026 (28.674 kampanya ve 499,6 milyon popup gösterimi); oranlar ziyaretçiye değil popup gösterimine bölünür. "Medyan kampanya", en az 1.000 gösterim ve 14 aktif güne sahip 10.768 kampanyanın ortasındaki kampanyadır; potansiyel müşteri oranları yalnızca e-posta adresi veya telefon numarası isteyen 3.034 popup'ı sayar.

Bunları birlikte şöyle okuyorum. Google'ın yönergesinin endişe ettiği popup'lar, yani bir arama ziyaretçisi okumaya başlarken makaleyi kapatan büyük popup'lar, o tablonun ilk iki satırındaki sayfalarda ve ziyaretçilerin önünde duruyor. Bu, sıralamalar devreye girmeden önce bile zayıf bir takas.

Bunun bir de öbür yüzü var: Google'ın tercih ettiği küçük biçimlerin bir bedeli var. Verimizde banner kırılımı yok ve en yakın karşılaştırma, yani ortadaki modallara karşı köşe ve slide-in kutuları, büyük kutudan yana. Bu yüzden küçük bir popup'ın bedelsiz olduğunu iddia etmiyorum. Ziyaretçilerin aramadan geldiği yerde küçük biçimi kullanır, büyük biçimleri sepet gibi ziyaretçilerin site içinde tıklayarak ulaştığı sayfalara saklardım.

İpucu
Önemli Çıkarım: Arama açılış sayfalarında Google'ın yönergesi ve dönüşüm verimiz aynı yönü gösteriyor: bu sayfaları okunabilir tutun, büyük talebi ziyaretçinin bir sonra açmayı seçtiği sayfada yapın.

SEO popup türleri nelerdir?

Her popup aynı SEO riskini taşımaz. Seçtiğiniz popup türü, sayfanın ne kadarını kapladığıyla birlikte, Google'ın onu kullanıcı dostu mu yoksa müdahaleci mi saydığını belirler: Google'ın terimleri banner, diyalog ve interstitial. İşte dört ana kategori ve her biri hakkındaki yorumumuz.

Overlay Popup'lar

Revolve'un karartılmış sayfanın üzerinde %10 indirim karşılığında e-posta kaydı isteyen overlay popup örneği

Overlay popup'lar aynı tarayıcı sekmesinde, karartılmış bir arka planla sayfa içeriğinin üzerine katman olarak açılır. Küçük olanları SEO açısından en güvenli popup türüdür: yeni tarayıcı penceresi oluşturmazlar, geri düğmesini engellemezler, mevcut DOM içinde yüklenirler ve sayfanın büyük kısmını görünür bırakırlar. Sayfanın üzerine yerleştikleri için düzen kaymasına da yol açmazlar. Yine de Google'ın bir overlay'i müdahaleci sayıp saymayacağını tetikleyici değil, boyut belirler. Alt kenarda ya da bir köşede duran küçük bir overlay, Google'ın önerdiği banner'dır. Revolve'unki gibi, arkasındaki sayfayı karartan büyük bir overlay ise Google'ın diyalog dediği şeydir ve içeriği gizlediğinde müdahalecidir. Popupsmart'ta e-posta toplama popup'larının çoğunda, köşe kutusundan ortadaki overlay'e kadar farklı boyutlarda bu türü kullanıyoruz.

Modallar işlev olarak overlay'lere benzer, ancak genellikle kapatılmadan önce kullanıcıdan bir eylem ister (giriş formları, onaylar, kritik bildirimler). Gerçek kullanıcı ihtiyaçları için kullanıldıklarında SEO açısından güvenlidirler; Google'ın muafiyetleri de herkese açık olarak indekslenemeyen içerikteki giriş diyaloglarını açıkça kapsar. Risk, modallar sayfa yüklenir yüklenmez beliren ya da ziyaretçi okurken makaleyi kapatan pazarlama araçlarına dönüştürüldüğünde artar. Arama trafiği alan sayfalarda modalları işlevsel amaçlara ayırın, pazarlama kampanyaları için overlay kullanın. Diğer sayfalarda ise ortadaki modal, verimizde köşe kutusundan daha çok dönüştürüyor (yukarıdaki tabloya bakın); kolay kapatılabilir olmasını sağlayın.

Araya Giren (Interstitial) Popup'lar

Forbes'un makaleden önce tam ekran içerik kapısı gösteren interstitial popup örneği

Interstitial'lar sayfanın tamamını kaplar ve içerik erişilebilir hale gelmeden önce bir bekleme süresi ya da eylem dayatır. Google'ın cezasının birincil hedefi bunlardır (yukarıdaki listeye bakın). Forbes gibi yüksek otoriteli siteler geçmişte reklam geliri için interstitial kullandı. Yasal olarak zorunlu bir bildirim göstermiyorsanız, organik arama trafiği alan sayfalarda tam ekran interstitial popup'lardan kaçının; o rehber interstitial türlerini, örneklerini ve iki Google sayfasını yan yana ele alıyor.

Tüm sayfayı kaplayan, 20 $ indirim sunan tam ekran bülten popup'ı

Tüm ekranı dolduran bir popup, oluşturucu ona ne ad verirse versin, Google'ın terimleriyle bir interstitial'dır

Yeni Pencere Popup'ları

Bunlar tamamen ayrı bir tarayıcı penceresinde açılır. Modern tarayıcıların çoğu onları varsayılan olarak engeller ve neredeyse her zaman spam ile ilişkilendirilirler. SEO açısından yeni pencere popup'ları Google'ın interstitial yönergesinin kapsamına girmez (ayrı bir pencere oldukları için), ama kullanıcı güvenini yok eder ve hemen çıkma oranlarını şişirirler. Kullanmayın.

Popup türü SEO riski (bizim yorumumuz) En iyi kullanım alanı Google'ın terimi Riski ne belirler
Overlay: küçük çubuk, köşe veya slide-in Düşük E-posta toplama, teklifler, duyurular Banner, Google'ın önerdiği biçim Boyutu ve sayfanın üzerinde mi durduğu yoksa sayfayı aşağı mı ittiği
Modal: ortadaki kutu Düşük-Orta Giriş, bildirimler, onaylar Diyalog İçeriği gizleyip gizlemediği; indekslenemeyen içerikteki giriş diyalogları muaftır
Interstitial: sayfanın tamamı Yüksek Yalnızca yasal bildirimler Interstitial Yalnızca yasal olarak zorunlu olduğunda muaftır
Yeni pencere Orta Önerilmez Kapsam dışı Tarayıcı engellemesi ve ziyaretçi güveni

SEO dostu popup'lar işletmeniz için neden önemli?

Popup kullanmayan bir B2B SaaS şirketi dönüşüm fırsatlarını kaçırır; bir mağaza ya da blog için de durum aynı. Popup'ların yerini hak ettiği alanlar ve verimizin dikkatli olmayı önerdiği noktalar şunlar.

  • Küçük bir kayıt popup'ı, aksi halde anonim olarak ayrılacak ziyaretçilerden ölçekli olarak e-posta adresi ve telefon numarası toplar. Üstelik Google'ın kendi yönergesinin tarif ettiği biçimdir (yukarıdaki Hızlı İçgörü'ye bakın).
  • Geri bildirim popup'ları doğru anda tek bir soru sorar ve temel deneyimi bozmadan kullanıcı görüşlerine doğrudan bir kanal açar.
  • Çıkış niyeti popup'ları sepet terkini geri kazanmaya yarar: yalnızca kullanıcı ayrılmak üzereyken tetiklenir ve aksi halde tamamen kaybedeceğiniz trafikten değer yakalar.
  • Trafik kaynağına, kaydırma derinliğine veya sayfa kategorisine göre tetiklenen popup'larla mesajınızı kitlenize göre uyarlarsınız. Google'da "popup SEO" araması yaparak gelen bir ziyaretçi, fiyatlandırma sayfanıza göz atan birinden farklı bir mesaj görür. Üç hedefleme kuralıyla kurulan popup'lar %1,09 dönüştürüyor; hiç ya da bir kuralı olanlarda bu oran %0,71 (medyan kampanya): bu bir korelasyon, çünkü dikkatli hedefleme yapan pazarlamacılar daha iyi teklifler de yazıyor olabilir.
  • Doğru yapıldığında SEO cezası yoktur: içeriği okunabilir bırakan, küçük ve kolay kapatılabilen bir popup, Google'ın iki listesinde de yer almaz.

SEO popup'larını uygulamada nasıl görebilirsiniz?

Teori bir yere kadar. İşte dönüşüm hedefleriyle SEO uyumunu dengeleyen gerçek uygulama kalıpları.

Kaydırmayla tetiklenen e-posta toplama

Bir B2B SaaS blogu, makale konusuyla ilgili bir içerik yükseltmesi (PDF kontrol listesi) gösteren bir overlay'i %50 kaydırma derinliğinde tetiklenecek şekilde ayarlar. Popup mobilde görüntü alanının %25'inden azını kaplar ve net bir X düğmesi içerir. Bu kalıp CLS etkisinden kaçınır, çünkü overlay makaleyi aşağı itmek yerine makalenin üzerinde durur; kaydırma yakın zamanda yapılmış bir girdi sayılmadığından, aynı anda sayfaya eklenen bir çubuk kayma olarak sayılırdı. Dönüşüm oranını bir ödeme sayfası popup'ına göre değil, blog sayfası normlarına göre (yukarıdaki tablonun ilk satırı) değerlendirin.

Çıkış niyeti indirim teklifi

Bir e-ticaret mağazası, kullanıcı ayrılmak üzereyken %10 indirim kodu göstermek için fare hareketi takibini (masaüstü) ve hızlı yukarı kaydırmayı (mobil, Popupsmart'ın çıkış niyeti tetikleyicisinin okuduğu şekilde) kullanır. Popup girişte değil çıkışta tetiklendiği için ziyaretçi okurken yoluna çıkmaz. Mobil sürüm, ekranın yalnızca alt üçte birini kaplayan, alttan kayarak açılan bir panel kullanır. Artış için çıkış niyetinin kendisine güvenmeyin: verimiz güvenilir bir artış göstermiyor (ayrıntılar çıkış niyeti popup'ları işe yarıyor mu yazısında).

Çerez onayı banner'ı

H&M'in çerez onayı popup örneği: sağ alt köşede küçük bir bildirim

H&M'in çerez onayı banner'ı, Google'ın cezadan açıkça muaf tuttuğu, yasal olarak zorunlu bir popup'ın ders kitabı örneğidir. Ekranın altında belirir, içeriğe erişimi engellemez ve net, küçük kontroller kullanır: bir kapatma düğmesi ve çerezlerin nasıl reddedileceğini açıklayan bir bağlantı (bu eski bir masaüstü ekran görüntüsüdür). GDPR ve CCPA uyum popup'ları bu kalıbı izlemelidir: asgari ekran kaplaması, içeriği engellememe ve anında kapatılabilirlik. Belirli bir bildirimin GDPR veya CCPA'yı karşılayıp karşılamadığı SEO'nun değil, hukukun sorusudur.

SEO dostu popup'lar nasıl oluşturulur: 7 en iyi uygulama

Bu uygulamalar, Popupsmart'ta yıllardır popup teknolojisi geliştirmemizden ve Ocak 2024 ile Eylül 2026 arasında Popupsmart ile popup çalıştıran 11.533 işletmeyi kapsayan 2026 kıyaslamamızdan geliyor; hepsini Google'ın kendi sayfalarıyla karşılaştırdık. Her biri Google'ın yönergesine ya da bir kullanıcı deneyimi metriğine karşılık geliyor. Kıyaslamayla derecelendirilmiş tam liste için popup kampanya istatistikleri ve en iyi uygulamalar yazımıza bakın.

1. Arama ziyaretçisinin geldiği sayfayı okunabilir tutun: Kullanıcı içeriğinizle etkileşime girmeden önce asla popup göstermeyin; etkileşime girdikten sonra da içeriği kapatmayın. Açılış sayfasında küçük bir banner, slide-in veya çubuk kullanın, büyük popup'ı ziyaretçinin açtığı ikinci sayfaya saklayın. Beklemek dönüşüm oranı için değil, sayfa için: Google güvenli bir gecikme belirtmiyor, verimiz de beklemeyi pek ödüllendirmiyor. Görünmeden önce bekleyen popup'lar, sayfa yüklenir yüklenmez gösterilenlere karşı %0,83'e %0,61 dönüştürüyor (medyan kampanya); yön verinin her yılında aynı kalıyor ama fark istatistiksel olarak güvenilir değil, bu yüzden bir kural değil, eğilim olarak okuyun. Gecikme süresinin kendisi (0-5 saniyeye karşı 21-60 saniye) dönüşümde ölçülebilir bir fark yaratmıyor. Ayrıntılar popup zamanlaması rehberimizde.

Bilgi
Uzman İpucu: Büyük bir popup'ı arama açılış sayfalarından uzak tutmak için Popupsmart'ın X Sayfa Ziyareti Sonrası tetikleyicisini 2'ye ayarlayın. Ziyaretçinin geldiği sayfa 1. sayfa sayılır, bu yüzden popup, ziyaretçi ikinci bir sayfayı açmayı seçene kadar bekler.

2. Mobil popup'ları görüntü alanının %30'unun altında tutun: Mobilde alt çubuklar, slide-in'ler veya küçük, ortalanmış modallar kullanın. Mobilde tüm ekranı kaplayan popup'lar Google'ın cezasının birincil tetikleyicisidir; güncel sayfa da hangi cihazda olursa olsun sayfanın tamamını kapatmamanızı söylüyor. %30 Google'ın değil, bizim pratik kuralımız: Google bir yüzde vermiyor. Popup'ınızı yalnızca duyarlı önizlemelerde değil, gerçek cihazlarda test edin. Popup gösterimlerinin çoğu telefonda gerçekleşiyor (yukarıdaki tabloya bakın), yani ziyaretçilerin çoğunun gördüğü sürüm mobil sürüm.

3. Popup script'lerini ana içerikten sonra asenkron yükleyin: Popup JavaScript'iniz, yükleme önceliği için asla sayfanızın LCP öğesiyle yarışmamalı. Popup kütüphanesinin sayfa çizildikten sonra yüklenmesi için defer veya dinamik içe aktarma (dynamic import) kullanın. Bu LCP'yi korur. Popup açıldığında script'in yaptığı işi de hafif tutun ki sayfadaki dokunmalara INP açısından hızlı yanıt verilsin.

4. Görünür, dokunulabilir bir kapatma düğmesi ekleyin: Kapatma düğmesi mobilde en az 48x48 piksel olmalı (Google'ın web.dev erişilebilirlik yönergelerine göre asgari dokunma hedefi boyutu, yaklaşık bir parmak ucu büyüklüğünde). Düğmeyi kullanıcıların beklediği sağ üst köşeye yerleştirin. Ziyaretçiler hızlı karar verir (yukarıdaki tablodaki kapatma süresine bakın) ve aranması gereken bir kapatma düğmesi hızlı bir "hayır"ı hayal kırıklığına çevirir.

5. Sıklık sınırı kullanın: Aynı popup'ı aynı ziyaretçiye oturum başına bir kereden fazla göstermeyin. Tekrarlanan popup'lar kullanıcılara çaresizlik sinyali verir, hemen çıkma oranlarını artırır ve işe yaramaz hale gelir: bir ziyaretçinin bir hafta içinde popup'ı gördüğü ilk iki sefer benzer oranlarda dönüşüyor (gösterimlerin %1,33'ü ve %1,22'si, toplu); üçüncü gösterimden itibaren dönüşüm düşüyor, altıncı gösterimden itibaren %0,41'e, yani ilk gösterim oranının %31'ine iniyor. Sınırı Popupsmart'ın gösterim sıklığı ayarlarından belirleyin.

6. Popup içeriğini sayfanın amacıyla eşleştirin: E-ticaret optimizasyonu hakkında okuyan bir ziyaretçi, genel bir bülten kaydı yerine e-ticaretle ilgili bir teklif görmeli. Alaka, kapatma oranlarını düşürür ve kullanıcıları sayfada daha uzun tutar.

7. CWV etkisini yayından önce ve sonra test edin: Popup'ınız etkinken CLS, LCP ve INP'yi ölçmek için Google'ın PageSpeed Insights aracını kullanın. Herhangi bir metrik "iyi"den "iyileştirilmesi gerekiyor"a geçerse yayına almadan önce uygulamanızı düzeltin.

Nereden başlamalı: ilk üç satır dakikalar sürer; gerisi altyapınıza bağlı.

Uygulama Çaba Neyi korur
1. Açılış sayfasını okunabilir tutun Düşük: tek bir tetikleyici ayarı Google'ın interstitial yönergesi
4. Görünür kapatma düğmesi Düşük Saniyeler içinde karar veren ziyaretçiler
5. Sıklık sınırı Düşük Tekrarlanan gösterimlerdeki dönüşüm
2. Mobil popup'ları %30'un altında tutun Orta: bir mobil varyant Google'ın yönergesi, ziyaretçilerin çoğunun kullandığı ekranda
3. Asenkron script yükleme Orta: altyapınıza bağlı LCP ve INP
6. İçeriği sayfanın amacıyla eşleştirin Orta Alaka ve kapatmalar
7. CWV testi Sürekli CLS, LCP ve INP

En sık yapılan SEO popup hataları nelerdir?

Bunlar bir popup'ı en sık Google'ın yönergesinin ya da dönüşüm verimizin yanlış tarafına düşüren hatalar. Her birinin sıralamalar ya da dönüşümler üzerinde doğrudan etkisi var.

  • Organik aramadan gelen ziyaretçiye popup'ı sayfa yüklenir yüklenmez göstermek: Google'ın interstitial cezasını tetiklemenin en hızlı yolu budur ve Google'ın 2016 listesindeki ilk kalıptır. Çözüm tek başına bir zamanlayıcı değil, çünkü Google güvenli bir gecikme belirtmiyor: büyük popup'ı ikinci sayfa görüntüleme tetikleyicisiyle açılış sayfasından uzak tutun ya da ilk teması küçük bir banner'la kurun.
  • Mobilde pazarlama için tam ekran interstitial kullanmak: Tam ekran katmanları yalnızca yasal gerekliliklere (çerez onayı, yaş kapıları) ayırın. Pazarlama için birincil içeriği kapatmayan slide-in'ler, alt çubuklar veya küçük, ortalanmış modallar kullanın.
  • Ağır popup görsellerini ana içerikten önce yüklemek: DOM hazır olduğunda yüklenen 500 KB'lık hero görselli bir popup LCP'nizi geciktirebilir ya da LCP öğesinin kendisi olabilir. Popup varlıklarını tembel yükleyin (lazy-load). Popup'larda görsel kullanıyorsanız onları WebP'ye sıkıştırın ve 50 KB'ın altında tutun.
  • Tek sayfada birden fazla popup'ı üst üste koymak: Sayfa başına bir popup, popup başına bir amaç. Popup'ları üst üste koymak (aynı ziyarette karşılama ekranı + bülten + çıkış niyeti) kullanıcı deneyimini yok eder ve bunlardan sayfayı iten her biri CLS'ye eklenir. Popup yazılımınız popup çakışmalarını önleyen kuralları desteklemeli.
  • Farklı cihazlardaki popup performansını görmezden gelmek: 27 inçlik bir masaüstü monitörde sorunsuz çalışan bir popup, 375 piksel genişliğindeki bir telefonda içeriği tamamen engelleyebilir. Mobili her zaman ayrı test edin. Google, indeksleme ve sıralama için bir sitenin içeriğinin akıllı telefon tarayıcısıyla taranan mobil sürümünü kullanır (mobil öncelikli indeksleme), yani sıralamanızı belirleyen sürüm mobil sürümdür.

Sıkça Sorulan Sorular

SEO'da "pop" nedir?

SEO'da "pop" diye standart bir terim yok. Gevşek bir kullanımla, "SEO popup'ları" ifadesinde olduğu gibi, SEO bağlamında "pop" web sayfalarında gösterilen popup katmanlarını, modalları ve interstitial'ları ifade eder. "POP" aynı zamanda sayfa içi SEO aracı PageOptimizer Pro'nun kısa adıdır. Bu site içi öğeler, Core Web Vitals (CLS, LCP, INP) ve Google'ın müdahaleci interstitial cezası dahil birçok sıralama sinyaliyle etkileşir. SEO etkisi tamamen uygulamaya bağlıdır: doğru zamanlanmış, küçük alan kaplayan popup'lar sıralama cezası taşımaz; organik aramadan gelen mobil kullanıcılara gösterilen tam ekran interstitial'lar ise doğrudan sıralama düşüşlerine yol açabilir ve Google'ın güncel yönergesi, hangi cihazda olursa olsun içeriği gizlemeye karşı uyarır.

Popup'lar SEO'yu etkiler mi?

Evet, ama etkisi onları nasıl uyguladığınıza bağlı. Google'ın müdahaleci interstitial sinyali, özellikle arama sonuçlarından tıklayıp gelen kullanıcının mobilde içeriğe erişimini engelleyen popup'ları hedef alır; güncel yönergesi de (10 Aralık 2025'te güncellendi) herhangi bir sayfadaki müdahaleci interstitial'ların ve diyalogların arama performansının düşük olmasına yol açabileceğini söyler. İçeriği okunabilir bırakan, sayfayı aşağı itmek yerine üzerinde duran ve kolay kapatılabilen popup'lar her iki sorundan da kaçınır. Uygulama Google'ın yönergelerine uyduğunda popup'lar ve SEO bir arada var olabilir, ancak Google güvenli bir gecikme ya da ekran yüzdesi belirtmez.

Google'ın popup cezası var mı?

Google buna ceza demiyor. 2016 duyurusu, mobil arama sonuçlarından geçişte içeriğine kolayca erişilemeyen sayfaların "o kadar üst sıralarda yer almayabileceğini" söylüyor (10 Ocak 2017'den itibaren) ve bu sinyali sıralamada kullanılan "yüzlerce sinyalden yalnızca biri" olarak tanımlıyor; yani harika ve alakalı içeriğe sahip bir sayfa yine de üst sıralarda yer alabilir. Son olarak 10 Aralık 2025'te güncellenen güncel yönergesi ise müdahaleci interstitial'ların ve diyalogların, içeriği arama motorlarının anlamasını zorlaştırdığı için "arama performansının düşük olmasına yol açabileceğini" söylüyor. Alıntılar, Google'ın İngilizce metninden bizim çevirimizdir.

Bazı popup'lar neden müdahaleci sayılır?

Google, kullanıcıların arama sonuçlarından tıklayarak geldikleri içeriğe erişmesini engelleyen popup'ları müdahaleci sayar. Cezayı üç belirli kalıp tetikler: sayfaya gelişte ya da ziyaretçi okurken ana içeriği kapatan popup'lar, kapatılmayı gerektiren bağımsız interstitial'lar ve ekranın ilk görünen kısmının bağımsız bir interstitial gibi göründüğü düzenler. Yasal yükümlülük popup'ları (çerez onayı, yaş doğrulama) muaftır. Ceza Ocak 2017'de getirildi ve Google'ın sayfa deneyimi belgeleri hâlâ "Sayfalarınız müdahaleci interstitial'lar kullanmaktan kaçınıyor mu?" diye soruyor. Alıntı, Google'ın İngilizce metninden bizim çevirimizdir.

Google mobilde hangi popup boyutuna izin veriyor?

Google bir yüzde vermiyor. Güncel yönergesi "ekranın yalnızca küçük bir bölümünü kaplayan banner'ları" öneriyor, 2016 duyurusu da "makul miktarda ekran alanı kullanan ve kolayca kapatılabilen banner'ları" kabul ediyordu (alıntılar, Google'ın İngilizce metninden bizim çevirimizdir). Ekranın %15'i ya da %30'u gibi rakamlar Google'dan değil, sağlayıcılardan ve uygulayıcılardan geliyor. Pratik bir test: 375 piksel genişliğindeki bir telefonda, popup açıkken ziyaretçi geldiği içeriği hâlâ okuyabiliyor mu?

SEO dostu popup'lar nasıl oluşturulur?

Üç kuralla başlayın: gösterimi kullanıcı etkileşiminden sonraya erteleyin ve büyük bir popup'ı arama ziyaretçisinin geldiği sayfadan uzak tutun, mobil popup'ları küçük tutun ve popup script'lerini ana içerikten sonra yükleyin. Interstitial yerine, sayfayı aşağı itmek yerine sayfanın üzerine yerleşen overlay veya modal biçimlerini kullanın. Sıklık sınırını ziyaretçi başına oturumda bir popup olarak ayarlayın. Core Web Vitals'ı yayından önce ve sonra PageSpeed Insights ile test edin. Alaka için popup içeriğini sayfa konusuyla eşleştirin. Bu uygulamalar, Google'ın yönergesi içinde kalarak popup'larla potansiyel müşteri toplamanızı sağlar.

Popup'lar Core Web Vitals'ı etkiler mi?

Etkileyebilir. İçeriği aşağı iten bir popup Cumulative Layout Shift'e eklenir; sayfanın üzerine yerleşen bir overlay ise düzeni kaydırmaz. Ağır bir popup script'i Largest Contentful Paint'i geciktirebilir ve sayfanın dokunmalara yanıtını yavaşlatabilir; bunu Interaction to Next Paint ölçer. Google, Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerince kullanıldığını söylüyor; bu yüzden popup'ları overlay olarak kurun ve script'lerini içerikten sonra yükleyin.

Müdahaleci interstitial örnekleri nelerdir?

Müdahaleci interstitial'lar arasında içerik yüklenmeden önce beliren tam ekran karşılama ekranları, kapatılana kadar sayfanın tamamını engelleyen zorunlu kayıt formları ve geri sayım sayaçlı reklam interstitial'ları yer alır. Yaygın bir örnek, mobil kullanıcı Google'dan tıklayıp geldiği anda beliren ve herhangi bir içeriği görmeden önce küçük bir kapatma düğmesini aramaya zorlayan tam ekran popup'tır. Örneğin Forbes, makalelerinden önce "Continue to article" (makaleye devam et) bağlantılı bir "Quote of the Day" (günün sözü) sayfası gösteriyordu; bu, Google'ın 2016 duyurusunun tarif ettiği bağımsız interstitial kalıbıdır.

Çıkış niyeti popup'ları SEO'yu etkiler mi?

Çıkış niyeti popup'ları genellikle ziyaretçi sayfayı okuduktan sonra belirir, çünkü yalnızca kullanıcı sayfadan ayrılma niyeti gösterdiğinde tetiklenirler. Masaüstünde bu, farenin tarayıcının kapatma veya geri düğmesine doğru hareketiyle algılanır. Mobilde geri düğmesine dokunma ya da hızlı yukarı kaydırmayla tetiklenebilir; Popupsmart hızlı yukarı kaydırmayı okur. Kullanıcı içeriği zaten okumuş olduğu için çıkış niyeti popup'ları içeriğe erişimi engellemez; ancak Google çıkış niyetinden söz etmiyor ve 2016 listesi içeriği ziyaretçi "sayfaya göz atarken" kapatan popup'ları da kapsıyor (alıntı, Google'ın İngilizce metninden bizim çevirimizdir). Küçük ve kolay kapatılabilir tutulduklarında, organik trafik alan sayfalar için en güvenli popup tetikleyicilerinden biridirler. Büyük bir artış beklemeyin: 2026 kıyaslamamızda çıkış niyeti istatistiksel olarak güvenilir bir üstünlük göstermiyor (en hassas çıkış niyeti ayarındaki popup'lar, çıkış niyeti olmayanlara karşı %1,10'a %0,78 dönüştürdü, medyan kampanya); bu fark tesadüf olabilir.

SEO uyumlu popup'ları bugün kullanmaya başlayın

Google'ın yönergeleri içinde kurulan bir SEO popup'ı sıralama cezası taşımaz ve içeriği ziyaretçiler ve arama motorları için okunabilir bırakır. Yapılacaklar kısa: etkileşimden sonra tetikleyin, mobilde kapladığı alanı küçük tutun, script'leri asenkron yükleyin ve her zaman net bir kapatma düğmesi ekleyin. Sayfayı itmek yerine sayfanın üzerinde durun ve büyük bir popup'ı ziyaretçinin geldiği sayfadan uzak tutun.

Popupsmart'ı 2018'de kurdum ve arama trafiği alan herhangi bir sitede ilk kontrol edeceğim ayarlar bunlar. Popupsmart, bu rehberin dayandığı kontrollere sahip: gösterim sıklığı ayarları, X Sayfa Ziyareti Sonrası tetikleyicisi, trafik kaynağı hedeflemesi ve hızlı yukarı kaydırmayı okuyan bir mobil çıkış niyeti tetikleyicisi. SEO'nuza zarar veriyor olabilecek popup'lar çalıştırıyorsanız ya da SEO kaygıları yüzünden henüz popup kullanmaya başlamadıysanız, Popupsmart'ın ücretsiz popup oluşturucusunu deneyin ve sitenizde uyumlu bir popup test edin.

Google kuralları yeniden kontrol edildi, 2026 verisi eklendiGoogle kurallarıVeri

Her Google iddiası; Google'ın güncel yönergesi (10 Aralık 2025'te güncellendi), 2016 mobil duyurusu, sayfa deneyimi belgeleri (22 Eylül 2026'da güncellendi) ve web.dev'in Core Web Vitals rehberleriyle yeniden kontrol edildi; hepsi 30 Eylül 2026'da okundu. Bir gecikmenin, çıkış niyetinin ya da %30'luk bir boyut sınırının bir popup'ı Google'ın gözünde güvenli kıldığı ve Google'ın bir popup'ın markanızla ilgili olup olmamasını önemsediği iddiaları düzeltildi. Kaynağını gösteremediğimiz, müşteri sonuçlarına dair birinci şahıs iddiaları kaldırıldı. "Ortalama" bir popup dönüşüm oranı ve rakip rakamlarının yerine Popupsmart'ın 2026 kıyaslaması kondu, popup türleri tablosu düzeltildi ve cezalar, boyut ve Core Web Vitals hakkındaki SSS soruları eklendi. Türkçe yazı bu güncellemeye göre yeniden çevrildi ve artık "popup" terimini kullanıyor.

İlk yayın

İlk yayın.

Emre Elbeyoglu

Founder & CEO of Popupsmart

Tüm yazılar

Emre Elbeyoğlu, büyüme, SEO, pazarlama ve yapay zeka odaklı bir growth marketer ve girişimcidir. Popupsmart'ın kurucusu, CEO'su ve Head of Growth'udur. Şirketi 4 kat MRR büyümesine taşıyarak Product Hunt Golden Kitty finalisti olmayı başarmıştır. Ayrıca WIRED'da yer alan yapay zeka destekli müşteri destek platformu LiveChatAI'ın kurucu ortağıdır ve pazarlamacılar ile girişimciler için uygulanabilir büyüme stratejileri paylaşan GrowthMarketing.ai'ı kurmuştur. Daha önce 30 kişilik dijital pazarlama ajansı Flatart'ı kurmuş ve büyütmüştür.

tarafından incelendi. Mert Özeren